امکان بهرهبرداری اقتصادی ایران از تنگه هرمز از طریق ابزارهایی مانند دریافت عوارض عبور، مدیریت ایمنی و ناوبری و ایجاد کنسرسیومهای منطقهای وجود دارد
درحالی کهایران پس از تجاوزنظامی آمریکا ورژیم صهیونیستی اقدام به محدودیت تردد در تنگه هرمز کرده است، کارشناسان معتقدند حتی اگر این محدودیت تردد به خاطر شرایط جنگی موجود موقت هم باشد دوران جدید حکمرانی ایران بر این تنگه حیاتی آغاز شده است؛ دورانی همراه با فرصتهای جدید اقتصادی برای ایران ودیگر کشورهای منطقه.
به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، تداوم اعمال محدودیت ایران بر تنگه هرمز وناتوانی آمریکا در بازگشایی این تنگه این واقعیت را اثبات کرد که حکمرانی ایران بر این تنگه بلامنازع بوده وقابل خدشه نیست.
کارشناسان اقتصادی با درنظرگرفتن این واقعیت که وضعیت حکمرانی ایران بر تنگههرمز دیگر به قبل از تجاوز نظامی اخیر برنخواهدگشت، معتقدند در صورت استقرار یک نظام حکمرانی پایدار، امکان بهرهبرداری اقتصادی ایران از تنگههرمز از طریق ابزارهایی مانند دریافت عوارض عبور، مدیریت ایمنی و ناوبری، ایجاد کنسرسیومهای منطقهای و توسعه خدمات پشتیبانی دریایی وجود دارد.
در این باره ، حسن فروزانفرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران با اشاره به اهمیت تنگه هرمز بهعنوان یک موقعیت ملی، خواستار طراحی سازوکارهای هدفمند برای بهرهبرداری از ظرفیتهای این آبراه در دوره پساجنگ شد.
به گزارش اتاق تهران، او با تاکید بر ضرورت برنامهریزی بلندمدت و ایفای نقش فعال بخشخصوصی در ارائه پیشنهادات مرتبط با حکمرانی تنگه هرمز، تصریح کرد: با توجه به اینکه تنگه هرمز یک موقعیت ملی محسوب میشود و ظرفیتهای بالقوهای برای کشور به همراه دارد، شایسته است فعالان اقتصادی، تشکلها و انجمنها به مسئله این آبراه بینالمللی و پتانسیلهای آن بیندیشند و تنگه هرمز را از جنبههای ملی، حکمرانی و اقتصادی برای تصمیمسازی بهتر مورد بررسی قرار دهند؛ زیرا شناخت تاثیرات تنگه هرمز در اقتصاد جهانی، فرصتی را برای بهرهگیری از موقعیت آن در بعد ملی فراهم میکند و میتواند به تقویت جایگاه اقتصادی کشور منجر شود.
فروزانفرد با بیان اینکه «تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و بخشی از آن در اختیار عمان قرار دارد» بررسی نحوه حکمرانی عمان بر تنگه هرمز و همافزایی برای ایجاد یک نظام حکمرانی موثر بر این آبراه را ضروری دانست و تاکید کرد که با یک حکمرانی خوب، میتوان از فرصتهای سرمایهگذاری در این منطقه استفاده بهینه کرد.
فرصتهای تازه بخشخصوصی
داود خانی، مشاور کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران هم با تشریح ویژگیهای ژئوپولیتیکی و حقوقی تنگه هرمز از جمله کنوانسیون دریای سرزمینی و منطقه نظارت و کنوانسیون حقوق دریاها، این آبراه را یکی از حیاتیترین گلوگاههای تجارت و انرژی جهان دانست و گفت: پیش از آغاز جنگ، روزانه بین ۱۶ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور میکرد که حدود یکچهارم تجارت نفتی جهان را در بر میگرفت. علاوه بر آن، بیش از ۵۰ درصد تجارت کالایی کشورهای منطقه نیز از طریق این تنگه انجام میشود.
به گفته او، موقعیت جغرافیایی خاص تنگه با عرض محدود مسیر کشتیرانی، عمق مناسب و امکان کنترل تردد، آن را به نقطهای راهبردی برای امنیت انرژی و تجارت جهانی تبدیل کرده است بهطوریکه هرگونه اختلال در آن، تبعاتی فراتر از منطقه دارد و به افزایش هزینههای بیمه وحملونقل میانجامد.
خانی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی این آبراه تاکید کرد: در صورت کاهش تنشها و رفع موانع بینالمللی، تنگه هرمز میتواند فرصتهای قابلتوجهی برای بخشخصوصی در حوزههایی مانند خدمات بندری، لجستیک، بیمه، تامین مالی و سرمایهگذاری در زیرساختهای دریایی فراهم کند.
لزوم مطالعه حکمرانی در سایر آبراههای بین المللی
پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حملونقل اتاق تهران نیز با تاکید بر ضرورت پژوهش در زمینه حکمرانی آبراههای بینالمللی در سایر نقاط جهان و ایجاد یک الگوی مناسب حکمرانی توسط ایران درباره تنگه هرمز، گفت: حکمرانی ضعیف به از دست رفتن کریدورها و بازارهای رقابتی میانجامد. برهمین اساس، با نگاه به تجربههای حکمرانی سایر آبراهها در جهان، میتوان سازوکاری مناسب در این زمینه ارائه کرد.
او با اشاره به حکمرانی اشتراکی تنگه مالاکا که در میان سه کشور اندونزی، مالزی و سنگاپور قرار گرفته است، تصریح کرد: حکمرانی مسیرهای حملونقل دریایی مانند آنچه در سایر تنگهها مشاهده میشود، باید دربرگیرنده منافع مشترک طرفین و مبتنی بر مرامنامههای تجاری باشد.
سنندجی، بر ضرورت ایجاد مسیرهای جایگزین تجاری تاکید کرد و ادامه داد: حکمرانی موفق، زمانی اتفاق میافتد که جایگزینهایی وجود داشته باشد. حفظ بازارهای رقابتی، مستلزم استفاده از مسیرهای جایگزین حملونقل و پشتیبانیهایی در این زمینه است.
به گفته رئیس کمیسیون حملونقل اتاق تهران، بخشخصوصی تمام تلاش خود را برای توسعه ارتباطات تجاری کار بسته و سعی میکند راهکارهایی را برای عبور از چالشهای پیشآمده بهدلیل جنگ تحمیلی ارائه کند تا چرخه تجارت به کار خود ادامه دهد.
مریم تاجآبادی، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران نیز با اشاره به رشد برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس در چند دهه اخیر با تکیهبر دانش و نیروی انسانی متخصص ایرانی، پیشنهاد کرد که در صورت تدوین یک نظام حکمرانی در ارتباط با تنگه هرمز، کسب درآمد از این آبراه با رویکرد توسعه پایدار انجام شود.
وی گفت: نگهداری نیروی کار متخصص و مشارکت آنها در پروژههای تخصصی با نگاه به توسعه پایدار، علاوهبر حفظ محیطزیست باعث رشد اقتصادی و کسب درآمد میشود.
همچنین دیاکو حسینی، معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران ضمن تاکید بر ضرورت دوری از هیجانات در شرایط کنونی، اظهار کرد: اتاقهای بازرگانی در توسعه دیپلماسی اقتصادی نقشی کلیدی دارند و در این شرایط میتوانند گفتوگوهای اثربخشی را با فعالان بخشخصوصی کشورهای منطقه آغاز کنند. سرمایهگذاری در اشتراکات فرهنگی و اقتصادی، ایجاد تنوع در مسیرهای تجاری و تلاش برای کاهش نااطمینانیها در منطقه با همکاری دولت و بخشخصوصی نیز قابل پیگیری است.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران با بیان اینکه در حال حاضر تجار ایرانی ناگزیر به یافتن مسیرهای جایگزین تجاری و انتقال کالاها از طریق سایر مرزها هستند، نقش تنگه هرمز را در توسعه تجارت بینالمللی پررنگ خواند. وی همچنین پژوهش در این زمینه و ارائه راهکارهای عملی در خصوص شیوه بهره برداری اقتصادی ایران از تنگه هرمز در دوران جدید حکمرانی را ازسوی اتاقهای بازرگانی ضروری دانست.
محمدرضا نجفیمنش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسبوکار و رفع موانع تولید اتاق تهران نیز بر ضرورت ارائه پیشنهادات مشخص ومطالعه شده از طرف بخشخصوصی برای دوره پساجنگ و آغاز گفتوگوهای ساختاریافته با دولت در زمینه شیوه جدید بهره برداری اقتصادی از تنگه هرمز تاکید کرد.
شما چه نظری دارید؟